Home » Onderwerpen » Groene Ruimte » Eikenprocessierups » Beheersing en bestrijding
De eigenaar van de besmette bomen is verantwoordelijk voor de overlastbestrijding en voor het waarschuwen van het publiek. Veel eikenbomen zijn eigendom van gemeenten (stedelijk groen) en van provincies (laanbomen langs provinciale wegen). Deze beheerders schakelen loonwerkers in voor de bestrijding. Indien u op uw eigen perceel te maken hebt met eikenbomen met eikenprocessierupsen, ga dan niet zelf de rupsen bestrijden, maar huur daarvoor een deskundig bedrijf in of vraag daarover advies bij uw gemeente.
Bestrijding kan in een jong stadium van de rupsen gebeuren, met biologische middelen op basis van de bacterie Bacillus thuringiensi. Bespuitingen dienen alleen plaats te vinden als grote hoeveelheden rupsen verwacht worden op plaatsen waar veel mensen in contact kunnen komen met de brandharen. Bij toepassing van het middel moet voorkomen worden dat brandharen uit "oude" nesten van het voorgaande seizoen vrijkomen (zie gebruiksvoorschrift van het middel op het etiket). Er mag niet met middelen gespoten worden op plaatsen waar beschermde vlindersoorten voorkomen (zie beslis schema beheersing eikenprocessierups). Op plaatsen waar veel ongemak van de brandharen is, probeert men de plaag te bestrijden door het opzuigen of wegbranden van nesten. In het document 'Inventarisatie bestrijdingsmethoden EPR' staat een overzicht van de verschillende methoden (zie rechterkolom).
In de 'Leidraad beheersing eikenprocessierups 2008' worden bouwstenen voor de professionele beheerders aangereikt om goede beheerkeuzen te maken. De leidraad is te vinden in de rechterkolom op deze pagina.
De verschillende methoden van bestrijding kunnen afval opleveren waar zorgvuldig mee dient te worden omgegaan. In het document 'Afvalverwerking van rupsrestanten' (zie rechterkolom) wordt ingegaan op de regelgeving.
De beheerkaarten zijn samengesteld op basis van waarnemingen uit het Landelijk Bestand Vlinders (in beheer van De Vlinderstichting) uit de periode 2000 tot en met 2009 in de provincies Limburg, Noord-Brabant, Zuid-Holland, Gelderland, Overijssel en Drenthe.
Alles soorten dagvlinders die vermeld worden in de Flora- en Faunawet zijn strikt beschermd. Dat wil zeggen dat niets gedaan mag worden dat gevaar voor deze soorten inhoudt. Op locaties waar deze soorten voorkomen, mogen geen bespuitingen met biologische dan wel chemische middelen plaatsvinden waarbij rupsen van vlinders gedood worden. Deze locaties zijn op kaarten in paars aangegeven. De overige soorten dagvlinders die gebruikt zijn in de analyse staan op de Rode Lijst uit de categorieën ‘ernstig bedreigd’, ‘bedreigd’ en ‘kwetsbaar’. Bij aanwezigheid van Rode Lijst-soorten geldt de zorgplicht in kader van Flora- en Faunawet. Dat wil zeggen dat men rekening dient te houden met deze vlindersoorten bij de afweging om al dan niet een bestrijding van eikenprocessierups uit te voeren met middelen, die voor vlinders non-selectief zijn.
Activiteiten zoals monitoring in het voorgaande jaar, informatie inwinnen over de plaagdruk van eikenprocessierups in de omgeving, en het bijhouden van klimaatsomstandigheden tijdens de eerste twee weken na de uitkomst van de rupsen, ondersteunen de afweging of er risico op overlast voor mensen wordt verwacht. In het geval dat een groot risico op overlast voor mens en dier wordt verwacht, kan men besluiten tot het uitvoeren van een bespuiting (zie ‘Beslisschema Beheersing Eikenprocessierups’ op de website). De locaties met soorten dagvlinders waarvoor deze zorgplicht geldt, zijn in rood weergegeven.
Beheerkaarten Beschermde Vlindersoorten en Rode-lijst soorten beschikbaar op de website van de Vlinderstichting (zie Verwante informatie).
Sommige gemeenten zullen zelf zorgdragen voor de bestrijding van eikenprocessierups in particuliere tuinen in combinatie met de maatregelen voor het naburige openbaar groen. Bij andere gemeenten wordt aanbevolen om zelf contact op te nemen met een bedrijf (hovenier cq. boomverzorger). In dit geval verwijst men soms naar het bedrijf dat in opdracht van de gemeente de bestrijding in het openbaar groen uitvoert.
Regelmatig wordt door particulieren aan de PD gevraagd om adressen van firma's die de bestrijding van eikenprocessierups kunnen uitvoeren. De PD kan geen individuele bedrijven aanbevelen, maar zij refereert naar de Vereniging van Hoveniers en Groenvoorzienende bedrijven (VHG), die hiervoor een lijst met bedrijven heeft opgesteld.
In de rechterkolom onder Verwante informatie vindt u een link naar de site van de VHG. Bij de leden van de VHG in de lijst kunt u terecht voor de uitvoering van bestrijding van eikenprocessierups.
