Home » Onderwerpen » Dierziekten » Q-koorts » Veelgestelde vragen Q-koorts
Naast deze vragen zijn er ook nog veelgestelde vragen en antwoorden over: hobbydierhouders, vaccinatie, apart lammeren, tankmelkonderzoek, mest en ruimen van dieren. Zie linkerkolom.
Antwoorden over vragen over Q-koorts bij mensen staan op de site van het Qkoortsinnederland.nl.
Pagina laatst bijgewerkt op 13 juli 2010 om 15:50 uur.
De ministeries van LNV en VWSzijn al sinds 2007 bezig om Q-koorts te bestrijden. In 2007 was er echter nog niet zo veel bekend over de ziekte. Er waren nog niet zoveel mensen ziek en de experts dachten dat het een eenmalige uitbraak betrof. Het verband tussen Q-koorts bij schapen en geiten en zieke mensen was nog niet helemaal duidelijk.
De overheid heeft in 2007 - toen de eerste mensen ziek werden - onmiddellijk onderzoek ingezet naar de bron van de uitbraak. Ook kwam er aanvullend onderzoek om inzicht te krijgen in de mogelijk maatregelen die verspreiding naar de mens kunnen beperken. Nog steeds wordt veel geïnvesteerd in onderzoek naar Q-koorts. In datzelfde jaar startte het Rijk met gerichte communicatie over Q-koorts aan veterinaire en medische professionals. Zo hoopt de overheid de alertheid bij professionals te verhogen om Q-koorts tijdig te herkennen en op de juiste manier te behandelen. Begin 2008 worden ook de geiten- en schapenhouders in het risicogebied geïnformeerd over Q-koorts en beperking van de risico's.
Voor besmette bedrijven gelden sinds juni 2008 een bezoekersverbod en hygiëne- en mestmaatregelen. Deze maatregelen worden uit voorzorg genomen. Het is immers niet duidelijk hoe de mensen met Q-koorts besmet raken en hoe de verspreiding plaatsheeft. In de zomer van 2008 maakt de minister van LNV vaccinatie van geiten en schapen mogelijk. Dat kon alleen op beperkte schaal omdat er onvoldoende vaccins waren. Het kost tijd om voldoende vaccin aan te maken. In 2009werd de vaccinatie verplicht in gebieden waar de meeste gevallen van Q-koorts voorkwamen.
Vaccinaties hebben het jaar daarop pas effect. Dus het vaccin van alle bedrijven die pas in 2010 worden gevaccineerd, gaat ons pas in 2011 helpen. Inmiddels zijn er in 2009 meer dan 2000 mensen ziek en zijn er 6 mensen overleden. Een besmetting met Q-koorts kan mensen flink ziek maken. Nog nergens op de wereld is er zo'n grote uitbraak van Q-koorts bij mensen geweest. Op 4 december kwamen de deskundigen met het advies om te gaan ruimen. De huidige maatregelen, zoals het ruimen van dieren en de vaccinaties, moeten ervoor te zorgen dat in 2010 minder mensen ziek worden. Zie ook:
Naar bovenEr zijn 92 bedrijven besmet verklaard met Q-koorts (cijfer van 27 juli 2010). De bedrijven zijn besmet verklaard omdat de Q-koortsbacterie bij het tankmelkonderzoek is aangetroffen. Een bedrijf wordt besmet verklaard als het tankmelkonderzoek ook bij hercontrole door de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) en het Centraal Veterinair Instituut (CVI) positief is. Het aantal besmette bedrijven kan nog stijgen als er nieuwe resultaten bekend worden.
Naar bovenGeiten
In 2008 waren er ongeveer 350.000 geiten. Hiervan zijn er ongeveer 250.000 melkgeiten. Deze dieren worden niet alleen gehouden op geitenhouderijen. Veel rundveebedrijven houden geiten als neventak. Daarnaast zijn er nog enkele honderdduizenden geiten die als hobbydier worden gehouden.
Schapen
In 2008 waren er ongeveer 1.200.000 schapen in Nederland. Er zijn in Nederland enkele melkschapenbedrijven met in totaal enkele duizenden dieren. Deze dieren worden niet alleen gehouden op schapenhouderijen. Veel rundveebedrijven houden schapen als neventak. Daarnaast zijn er nog enkele honderdduizenden schapen die als hobbydier worden gehouden.
Het is helaas niet goed mogelijk onderscheid te maken tussen besmette en niet-besmette dieren. Dieren kunnen bij het testen (melk of vaginale swaps) niet besmet lijken terwijl ze dat in werkelijkheid wel zijn. Besmette dieren scheiden de Q-koortsbacterie namelijk wisselend uit: de ene dag wel en de andere dag niet. Om die reden worden de dieren niet individueel getest.
Naar bovenNiet drachtige dieren op besmette bedrijven mogen nooit meer worden gedekt.
Naar bovenEr is inderdaad een kans dat de nog niet besmette dieren op besmette bedrijven na de ruiming alsnog besmet raken. Daarom mogen deze dieren ook niet worden gedekt.
Het is nog niet bekend of het mogelijk is een bedrijf te ontsmetten.
Naar bovenDe landelijke uitbreidingsstop voor bedrijven gaat in elk geval duren tot na het volgende lammerseizoen: van februari tot en met juni 2010.
Het algemene fokverbod wordt op 15 juli 2010 ingetrokken. Vanaf die datum is het dus toegestaan dieren die geen levenslang fokverbod hebben te laten dekken. Op bedrijven die voor 1 juni 2010 besmet zijn verklaard, geldt voor alle achtergebleven geiten en schapen een levenslang fokverbod. Op bedrijven die na 1 juni 2010 besmet zijn verklaard, geldt uitsluitend een levenslang fokverbod indien niet voor alle dieren op het moment van besmetverklaring aan de vaccinatieplicht is voldaan. Meer informatie hierover leest u op de pagina 'Aanpassing maatregelen'.
Naar bovenBij besmette bedrijven geldt een verbod op het uitmesten van de stal vanaf het moment dat de dieren geruimd worden tot 30 dagen na afloop van de ruiming. Daarna moet de mest gedurende 150 dagen afgedekt worden opgeslagen op de locatie waar de mest is geproduceerd.
Naar bovenDe besmette bedrijven zijn te herkennen aan een bord in de tuin. Daarnaast maakt de rijksoverheid de besmette bedrijven bekend via de website van de VWA. Op besmette bedrijven geldt een bezoekverbod. Het bezoekersverbod geldt voor de stallen waar geiten of schapen gehouden worden en voor het erf/de ruimte eromheen. Het woongedeelte van een bedrijf valt dus niet onder het bezoekersverbod. Alleen mensen die door hun beroep op het bedrijf langskomen, mogen in stallen van besmette bedrijven komen.
Naar bovenJe kunt voorkomen dat dieren besmet raken door de dieren tijdig te vaccineren. Tijdig houdt in: voor het dekken en voordat ze met de Q-koortsbacterie in aanraking komen. Het is echter lastig om te voorkomen dat dieren in contact komen met de bacterie, omdat de bacterie ook in het milieu voorkomt. Andere maatregelen om te voorkomen dat een bedrijf besmet raakt, is te verhinderen dat een bedrijf besmette dieren aanvoert. Daarom geldt er een aanvoerverbod. Verder moet contact tussen besmette dieren en materialen met niet-besmette dieren worden vermeden.
Naar bovenGeitenhouders die door het aanvoerverbod problemen krijgen met dierenwelzijn kunnen een ontheffing aanvragen bij de Voedsel en Waren Autoriteit ( VWA). Het gaat dan om bijvoorbeeld houders op een locatie zonder melkmogelijkheden terwijl ze wel geiten hebben die binnenkort moeten worden gemolken.
Naar bovenQ-koorts is een ziekte die bij veehouders, dierenartsen en slachthuispersoneel vaker voorkomt. Maar Q-koorts komt ook voor bij mensen die niet met dieren werken. Iedereen kan besmet raken door het inademen van lucht waar de bacterie inzit.
Naar bovenDe Q-koortsbacterie is niet uitgeroeid als alle aangekondigde maatregelen zijn uitgevoerd. De verwachting is wel dat er het komende jaar wel minder mensen ziek zullen worden van Q-koorts. Verder is de verwachting dat de vaccinatie in 2011 voldoende werkzaam zal zijn.
Naar bovenJa, dat kan, maar alleen als op deze manier welzijnsproblemen op andere bedrijven kunnen worden opgelost. Normaal gesproken moet een bedrijf na ruiming 30 dagen leeg staan en ontsmet worden. Als een bedrijf versneld vrij verklaard wordt, kunnen dieren van bedrijven waar welzijnsproblemen ontstaan, hun dieren daar plaatsen.
Naar boven