Home » Onderwerpen » Internationaal » Europa » Gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB)
De Europese Commissie (EC) lanceerde in 1959 de eerste plannen voor het Europees of Gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB). Het Europees landbouwbeleid had als doel agrarisch ondernemers een redelijke levensstandaard te bieden en de consumenten te voorzien van kwaliteitsvoedsel voor een eerlijke prijs. Om deze doelstellingen te bereiken, zijn verschillende maatregelen getroffen. Van richtprijzen voor landbouwproducten en invoerheffingen voor producten van buiten Europa in 1959 tot de invoering van de melkquota, die de productie beperken, in 1984 en de directe inkomenssteun aan de boer in 1992.
In 2003 heeft de EC besloten om de directe inkomenssteun aan boeren te ontkoppelen van de productie. Het principe van het oude systeem, 'hoe hoger de productie hoe meer inkomenssteun', is hiermee losgelaten. In plaats daarvan krijgen agrarische bedrijven voortaan één totaalbedrag uitgekeerd: een 'bedrijfstoeslag'.
In Nederland hanteren we het 'historisch model': de bedrijfstoeslag wordt berekend op basis van het totaal aan subsidies dat het bedrijf in de periode 2000 - 2002 ontving. Aan het ontvangen van de bedrijfstoeslag zijn randvoorwaarden op het vlak van milieu, dierenwelzijn en voedselveiligheid verbonden. Deze randvoorwaarden worden ook aangeduid met de term cross compliance.
In 2003 is ook het plattelandsbeleid gestart. Daarmee is de leefbaarheid van het platteland een nieuwe doelstelling van het landbouwbeleid geworden. Daardoor heeft de rol van boeren als beheerder van landschap en natuur een sterker accent gekregen.
Bij het ontkoppelen van inkomenssteun van de productie zijn in Nederland voor een aantal sectoren uitzonderingen gemaakt. Slachtpremies voor kalveren en volwassen runderen en steun voor lijnzaad (vlas), aardappelzetmeel en gedroogde voedergewassen zijn in 2004 voor enkele jaren van ontkoppeling uitgezonderd. Deze sectoren hebben meer tijd gekregen om zich voor te bereiden op een volledige ontkoppeling.
In 2008 bekijkt de EChoe het Europees landbouwbeleid verder kan worden aangepast. Deze evaluatie wordt health check genoemd. In mei presenteerde de ECde wetsvoorstellen hiervoor. In november 2008 nam de ECeen definitieve beslissing over de health check.
