Home » Onderwerpen » Natuur » Gebiedsbescherming » Nationale parken
Het instellen van nationale parken gebeurt op grond van een internationale afspraak. Het doel van deze afspraak is om grote natuurgebieden te behouden, die een of meer belangrijke ecosystemen vertegenwoordigen.
In Nederland is een nationaal park een natuurgebied van ten minste duizend hectare, met een karakteristiek landschap en bijzondere planten en dieren. Het beheer van een nationaal park is gericht op natuurbehoud en -ontwikkeling, natuurgerichte recreatie, educatie en voorlichting, en op onderzoek.
De eerste twee nationale parken van Nederland (De Hoge Veluwe en Veluwezoom) zijn in de jaren dertig ontstaan op particulier initiatief. De andere zeventien parken zijn sinds de jaren tachtig officieel ingesteld door de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV). Samen vormen zij het stelsel van nationale parken. De twintig nationale parken vormen het visitekaartje van de natuur in Nederland. Ze zijn onderdeel van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS), het nationale netwerk van natuurgebieden.
De twintig nationale parken beslaan samen ongeveer drie procent van de oppervlakte van Nederland (ruim 120.000 ha). Grondeigenaren, terreinbeheerders en andere betrokkenen zorgen samen voor beheer en inrichting. De rijksoverheid subsidieert het natuurbeheer. De status Nationaal Park is te beschouwen als een Michelinster voor een mooi en uitnodigend natuurgebied.
Nu het laatste nationale park voorlopig officieel is ingesteld, is het beleid voor de nationale parken gericht op vergroting van een aantal parken, kwaliteitsverbetering, een grotere bekendheid bij het publiek en het stimuleren van de samenwerking tussen de parken.
Voor de bezoekers betekent dit onder andere mooiere natuur, meer mogelijkheden voor natuurgerichte recreatie en extra activiteiten op het gebied van voorlichting en educatie.
Het Samenwerkingsverband Nationale Parken (SNP) heeft een belangrijke rol bij de uitvoering van het huidige beleid. Het Investeringsprogramma 2006-2010 voor de nationale parken wordt bijvoorbeeld onder regie van het SNPuitgevoerd.
In nationale parken wordt veel onderzoek gedaan dat wordt gebruikt voor het beheer en de inrichting van de parken. Het gaat dan om onderzoek naar bijvoorbeeld de invloed van recreatieve ontwikkelingen op de natuur, de waterhuishouding van het park of de effecten van beheermaatregelen. Onderzoeksresultaten worden ook gebruikt voor voorlichting en educatie.
Naast nationale parken kent Nederland ook twintig Nationale Landschappen. Deze landschappen bezitten elk een unieke combinatie van cultuurhistorische en natuurlijke elementen. Samen vertellen ze de geschiedenis van het Nederlandse landschap.
De Nationale Landschappen worden gekenmerkt door een bijzondere samenhang tussen landschapselementen als natuur, reliëf, grondgebruik en bebouwing. Door het aanwijzen van Nationale Landschappen wil de overheid het typische Nederlandse landschap behouden. De Nationale Landschappen beslaan samen ongeveer twintig procent van de oppervlakte van Nederland. Er wonen naar schatting 2,5 miljoen mensen.
