Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

  • -
  • +

Home » Onderwerpen » Natuur » Natuurbeleid en -beheer » Water voor kwaliteit

Water voor kwaliteit

In een waterrijk land als Nederland gaat de aandacht vaak eerder uit naar wateroverlast dan naar een tekort aan water. Toch hebben delen van de natuur in Nederland te kampen met structurele verdroging. Het terugdringen van deze verdroging is belangrijk voor de kwaliteit en verscheidenheid van de natuur. Hiervoor zijn maatregelen nodig in natuurgebieden zelf, maar ook in de omliggende gebieden.

Wat is verdroging?

Een natuurgebied is verdroogd wanneer de grondwaterstand in dat gebied te laag is om de oorspronkelijke natuur in stand te houden. Als tegen verdroging niets wordt gedaan, gaat veel natuur in kwaliteit achteruit of kan zich niet ontwikkelen. Door klimaatveranderingen neemt bovendien de kans op extreem droge zomers toe. Dit betekent dat nu al moet worden nagedacht over hoe in tijden van droogte het beschikbare water goed kan worden verdeeld.

Taskforce Verdrogingsbestrijding

Het ministerie van LNV heeft de provincies gevraagd extra werk te verrichten om de watercondities in (nog te ontwikkelen) natuurgebieden te verbeteren. De cijfers laten zien dat het tempo waarmee de verdroging van natuurgebieden wordt aangepakt te laag ligt. Om vaart te brengen in de bestrijding van verdroging is de Taskforce Verdrogingsbestrijding opgericht. Deze taskforce bestaat uit vertegenwoordigers van de provincies, de Unie van Waterschappen, de ministeries van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV), Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening & Milieubeheer (VROM), Verkeer en Waterstaat (V&W), LTO Nederland en terreinbeheerders.

Doelstelling

De landelijke verdrogingsdoelstelling is: veertig procent minder verdroging in 2010. Het Rijk en de provincies maken afspraken over de aanpak van specifieke gebieden. De provincies voeren het beleid uit. De afspraken worden vastgelegd in uitvoeringsovereenkomsten ILG (investeringsbudget landelijk gebied; uitwerking van de nota Agenda Vitaal Platteland) en in de provinciale waterhuishoudingsplannen.

Het wel of niet halen van de doelstelling voor verdrogingsbestrijding heeft directe gevolgen voor het Nederlandse natuurbeleid (bijvoorbeeld voor de Ecologische Hoofdstructuur) en het voldoen aan Europese richtlijnen (Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn, Kaderrichtlijn Water). Door het terugdringen van verdroging kan Nederland veel van zijn rijke, natuurlijke biodiversiteit behouden of terugkrijgen.

Praktische aanpak

De Taskforce Verdroging bezocht in het gehele land dertien projecten, sprak intensief met betrokkenen en deed zelf onderzoek. Op basis hiervan is een advies opgesteld voor een nieuwe praktische aanpak. Op 31 mei 2006 heeft de taskforce dit advies (Kernconclusies) gepresenteerd aan de betrokken overheden, sectoren, terreinbeheerders, maatschappelijke organisaties en overige geïnteresseerden.

De aanpak van de verdroging bestond tot nu toe vooral uit het uitvoeren van maatregelen in de natuurgebieden zelf. De nieuwe aanpak is behalve op natuurgebieden zelf, ook gericht op omliggende gebieden. Hiervoor is nodig:

  • Een sterkere aansturing en regie door provincies, de zogenoemde TOP-gebieden hebben prioriteit (de taskforce heeft een handreiking opgesteld met criteria).
  • Het nastreven van bereikbare doelen die samenhangen met het watersysteem.
  • Doelgericht toepassen van instrumenten en een programmatische aanpak, bijvoorbeeld een actieve en programmatische grondverwerving.
  • Een geconcentreerde inzet van mensen en middelen, waaronder versterking van de Frontoffice Verdrogingsbestrijding.