Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

  • -
  • +

Home » Onderwerpen » Duurzaam ondernemen » Mest en milieu » Luchtkwaliteit » Fijn stofreductie in de pluimveehouderij

Fijn stofreductie in de pluimveehouderij

Het ministerie van LNV financiert onderzoek naar maatregelen die de uitstoot van fijn stof in de pluimveehouderij kunnen terugdringen. Een belangrijk uitgangspunt is dat de maatregelen effectief moeten zijn en op de praktijk gericht. Door het nemen van maatregelen kan Nederland voldoen aan de Europese norm voor fijn stofconcentraties in de buitenlucht.

Het onderzoek wordt uitgevoerd door Wageningen UR Livestock Research. Het bestaat uit verschillende deelprojecten. Hieronder staat per deelproject kort de stand van zaken beschreven. Per deelproject is een onderscheid gemaakt tussen de onderzoeksresultaten bij pluimvee, vleeskuikens en leghennen. Als er een rapport over een deelproject is verschenen, wordt dat ook genoemd (zie: Meer informatie voor het 'Plan van aanpak bedrijfsoplossingen voor fijn stofreductie in de pluimveehouderij').

1. Invloed van strooisel op fijn stofemissie

Pluimvee
Het literatuuronderzoek naar het effect van de dikte van de strooisellaag op de uitstoot van fijn stof door pluimvee is afgerond. Een strooisellaag is meestal een laag houtkrullen, waarop de kippen lopen, scharrelen, stofbaden, enzovoort. De onderzoekers verwachten dat de uitstoot van fijn stof door leghennen vermindert, als men de dikte van de strooisellaag verkleint. Het veranderen van de dikte van de strooisellaag heeft bij vleeskuikens waarschijnlijk geen effect op de uitstoot van fijn stof.

Vleeskuikens
Het onderzoek naar het effect van verschillende strooiselmaterialen op de uitstoot van fijn stof en ammoniak door vleeskuikens is afgerond. Het onderzoek vond plaats in een proefstal. Het toonde onder meer aan dat houtkrullen, tarwestro, snijmaïs en koolzaadstro geen aantoonbaar effect hebben op de uitstoot van fijn stof. Ook kwam naar voren dat snijmaïs een lagere uitstoot van zeer fijn stof en ammoniak geeft.

Naar boven

2. Invloed van lichtschema's op fijn stofemissie

Vleeskuikens
Het onderzoek naar het effect van vier verschillende lichtschema's op de uitstoot van fijn stof door vleeskuikens is afgerond. Het onderzoek vond plaats in een proefstal. Er kwam onder meer uit naar voren dat de onderzochte lichtschema's geen aantoonbaar effect hebben op de uitstoot van fijn stof en ammoniak.

Leghennen
Het literatuuronderzoek naar het effect van het wijzigen van het lichtschema op de uitstoot van fijn stof door leghennen is afgerond. Er kwam uit dat de activiteit van de dieren vermindert, als men de lichtsterkte verlaagt. Hierdoor komt er minder fijn stof in de lucht. De onderzoekers verwachten dat alternatieve lichtschema's leiden tot een vermindering van de uitstoot van fijn stof met ongeveer 10%.

Naar boven

3. Stofbinding aan een oliefilm voor reductie fijn stofemissie

Pluimvee
Het laboratoriumonderzoek naar de grootte en de snelheid van oliedruppels uit een vernevelaar is afgerond. Er zijn twee typen vernevelaars getest. Bij het testen is gevarieerd met lucht- en oliedruk. In het vervolgonderzoek kan daardoor de luchtdruk en de oliedruk van de vernevelaar zo worden ingesteld, dat zo min mogelijk zeer kleine druppels ontstaan en een zo groot mogelijk oppervlak wordt bedekt.

Vleeskuikens
Het voorbereidend onderzoek naar het effect van het aanbrengen van een oliefilm op de uitstoot van fijn stof door vleeskuikens is afgerond. Het onderzoek vond plaats in een proefstal. Het aanbrengen van een oliefilm op het strooisel heeft aantoonbaar effect op de uitstoot van fijn stof en zeer fijn stof. Daarnaast is gekeken naar de benodigde hoeveelheid olie, het risico op brandgevaar en het effect op de strooiselkwaliteit, productie, diergezondheid en dierenwelzijn. Dit onderzoek liep vooruit op het plan van aanpak en is mede uitgevoerd in opdracht van de provincie Gelderland en de gemeente Ede.

In het vervolgonderzoek is het aanbrengen van een oliefilm verder geoptimaliseerd. Ook dit onderzoek vond plaats in een proefstal. Hierbij is het aantal vernevelaars verdubbeld, is later gestart met het aanbrengen van een oliefilm en is gevarieerd met dosering en frequentie. Daarnaast is gekeken naar het effect op de strooiselkwaliteit, productie, diergezondheid, dierenwelzijn, persoonlijke blootstelling en reiniging van de stal.

Leghennen
Het onderzoek naar de haalbaarheid van het aanbrengen van een oliefilm op de uitstoot van fijn stof door leghennen is afgerond. Het onderzoek vond plaats in een proefstal. De olie werd iedere dag handmatig aangebracht. Het aanbrengen van een oliefilm heeft aantoonbaar effect op de uitstoot van fijn stof en zeer fijn stof.

Naar boven

4. Ionisatie voor reductie fijn stofemissie

Pluimvee
Het literatuuronderzoek naar de haalbaarheid van het toepassen van ionisatie om de uitstoot van fijn stof door pluimvee te verminderen is afgerond. Ionisatie is het aanbrengen van een groot spanningsverschil tussen polen op een installatie in de stal. De stofdeeltjes worden negatief gelaten en plakken daardoor aan positief geladen oppervlakten. Er zijn verschillende ionisatiesystemen. Hiervan lijken de corona-ionisatoren het meest geschikt.

Vleeskuikens
Het onderzoek naar het effect van ionisatie op de uitstoot van fijn stof door vleeskuikens in een proefstal is afgerond. Het toepassen van ionisatie heeft aantoonbaar effect op de uitstoot van fijn stof en zeer fijn stof. Daarnaast is gekeken naar het effect op de strooiselkwaliteit, productie, diergezondheid, dierenwelzijn, ammoniak, geur en micro-organismen.

Leghennen
Begin 2009 is het onderzoek van start gegaan naar het effect van ionisatie op de uitstoot van fijn stof door leghennen in een proefstal. Dit is aanvullend op het plan van aanpak.

Naar boven

5. Gecombineerde luchtwassers voor reductie fijn stofemissie

Binnen het Programma luchtwassers is het streven om gecombineerde luchtwassers beschikbaar te krijgen voor de pluimveehouderij.

Naar boven

6. Waterwasser / water-, nevelgordijn voor reductie fijn stofemissie

Pluimvee
Het onderzoek naar de haalbaarheid van het behandelen van de uitgaande stallucht door het aanbrengen van een waterwasser of een watergordijn is afgerond. Er zijn verschillende typen waterwassers of watergordijnen. Hiervan lijken waterwassers met gepakt bed en lamellen het meest geschikt. 

Daarnaast is een onderzoek gestart naar het effect van eenvoudige vernevelingsinstallaties op de uitstoot van fijn stof door pluimvee. Dit onderzoek wordt mede uitgevoerd in opdracht van het Productschap Pluimvee en Eieren (PPE).

Naar boven

7. Droogtunnel met gebruik stallucht voor reductie fijn stofemissie

Binnen het Programma luchtwassers wordt de uitstoot van fijn stof uit verschillende stallen gemeten. Hierin wordt ook de droogtunnel meegenomen.

Naar boven

8. Stofbinding aan een waterfilm in de stal voor reductie fijn stofemissie

Pluimveehouderij
Het literatuuronderzoek naar de haalbaarheid van het aanbrengen van een waterfilm op het strooisel om de uitstoot van fijn stof door pluimvee te verminderen, is afgerond. Het aanbrengen van een waterfilm lijkt het meeste perspectief bij de leghennen te hebben.

Naar boven

9. Elektrostatisch filter en doekenfilter voor reductie fijn stofemissie

Pluimveehouderij
Het literatuuronderzoek naar de haalbaarheid van het toepassen van een elektrostatisch filter en een doekenfilter om de uitstoot van fijn stof door pluimvee te verminderen is afgerond. De filters zorgen voor zuivering van de lucht. Het toepassen van een elektrostatisch filter en een doekenfilter in de praktijk ligt volgens de onderzoekers niet voor de hand door de hoge kosten.

Naar boven

10. Ad hoc vragen voor bepaling reductie fijn stofemissie

Dit deelproject biedt ruimte om de effectiviteit van andere mogelijke maatregelen op de uitstoot van fijn stof te beoordelen op technische en economische haalbaarheid. Dit is inmiddels gebeurd voor een droogfilter die de uitgaande stallucht zuivert van fijn stof. Het filter heeft volgens de onderzoekers de potentie om de uitstoot van fijn stof te verminderen.

Naar boven

11. Groenelementen

Het aanbrengen van groenelementen, zoals bosjes, struiken en bomen, rond een stal kan de verspreiding van fijn stof in de buitenlucht beïnvloeden. Dit deelproject richt zich in eerste instantie op het bepalen van de hoeveelheid fijn stof die een groenelement opneemt.

Naar boven

Meer informatie

Boer geeft kippen te eten (foto: Marcel van den Bergh).