Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

Kamerstuk | 04-07-2005

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag

ons kenmerk: trcjz2005/1976
datum: 04-07-2005
onderwerp: Wettelijke regels voor het vervoer en verblijf van circusdieren

Bijlagen:

Geachte Voorzitter,

Hierbij doe ik u het antwoord toekomen op vragen van het lid Van Velzen (SP) over wettelijke regels voor vervoer en verblijf van circusdieren.

1
Is het waar dat er geen specifieke regels zijn voor het transport van circusdieren? Is het waar dat er geen specifieke wettelijke voorschriften zijn voor circustransporten die de Nederlandse grens passeren? Is het waar dat wetgeving voor veevervoer niet van toepassing is op circusdieren?

Ja, met dien verstande dat voor het vervoer van circusdieren wel de algemene regels voor vervoer van dieren, zoals gesteld in het Besluit dierenvervoer 1994, gelden.
Voorts zijn op veterinair gebied in voorbereiding bindende voorschriften van de Europese Commissie voor grensoverschrijdend verkeer van circussen.

2
Met welke voorschriften controleert de Algemene Inspectie Dienst (AID) circustransporten? Op basis waarvan kan de AID handhavend optreden?

De AID kan, naast de regels genoemd in het antwoord op vraag 1, op basis van de artikelen 36 of 37 van de Gezondheids-en welzijnswet voor dieren handhavend optreden, om het dierenwelzijn te beschermen. Kort samengevat betreffen deze artikelen een verbod op dierenmishandeling en op het onthouden van de nodige verzorging.
Onder omstandigheden, afhankelijk van de soort dieren, kan ook de Flora-en faunawet in het geding zijn.

3
Bent u bekend met het bericht over een ontsnapte zeeleeuw van het Duitse reizende circus Fliegenpelz op de snelweg A28 ter hoogte van Haren? Zo ja, wat zijn de resultaten van het onderzoek naar dit incident door de AID? Zijn er maatregelen getroffen tegen circus Fliegenpelz? Zo ja, welke en op basis van welke regelgeving? Zo neen, waarom niet?

Op 30 mei heeft de AID een verzoek van de politie Assen ontvangen om samen een controle te doen bij een circus in Assen. Aanleiding voor dit verzoek was dat een zeeleeuw zou zijn ontsnapt en dat er twijfel bestond over de wijze van huisvesting van de dieren.
Op diezelfde datum is door de AID aan dit verzoek gehoor gegeven. Samen met de politie is het circus gecontroleerd op naleving van de regels inzake dierenwelzijn en bescherming van soorten, in het bijzonder gerelateerd aan die van CITES. De betreffende zeeleeuw bleek bij die controle inmiddels al te zijn gevangen. Met in achtneming van het hierna volgende zijn bij de controle geen feiten geconstateerd die aanleiding zouden moeten zijn tot handhavend optreden.
Bij de controle is in het bijzonder ook aandacht uitgegaan naar de vervoermiddelen van de dieren, vanwege het incident met de zeeleeuw. De wagen waarmee deze zeeleeuw was vervoerd, bleek licht te zijn beschadigd. Omdat deze beschadiging bij de dieren letsel zou kunnen veroorzaken, is het circus aangezegd met dit vervoermiddel geen dieren te vervoeren, voordat het zou zijn gerepareerd en in orde was bevonden door de AID. De dag erna heeft de AID een hercontrole uitgevoerd waarbij bleek dat de schade was hersteld.

4
Zijn zeeleeuwen volgens u geschikt om te houden in een circus? Zo ja, waarom? Welke dieren zijn volgens u geschikt om in een circus te houden? Kunt u uw antwoord toelichten?

Ja. Cruciaal voor het houden van zeeleeuwen is dat beschikt wordt over een waterbassin met voldoende afmetingen. Het is voor circussen mogelijk om daaraan te voldoen.
Of dieren in een circus kunnen worden gehouden, hangt af van de vraag of het circus kan beschikken over faciliteiten die nodig zijn voor een verantwoorde dierhouderij. Voor enkele diersoorten is dat moeilijk, bijvoorbeeld voor mensapen, dolfijnen en pinguïns.

5
Bent u op de hoogte van het feit dat in veel landen nationale of lokale verboden gelden voor circussen met wilde dieren? Bent u bereid te inventariseren op basis van welke argumenten voor dat verbod gekozen is? Vindt u dat deze argumenten een verbod rechtvaardigen? Waarin verschilt de Nederlandse situatie met die van het buitenland?

Ja ik ben daarvan op de hoogte. In Oostenrijk, bijvoorbeeld, geldt landelijk een verbod op wilde dieren in circussen. In een aantal andere landen gelden meer of minder uitgebreide verboden. Daarnaast bestaan in een aantal landen lokale verboden.
Mijn streven is om de regeldruk te verminderen. Specifieke regels voor circussen zijn naar mijn mening ook niet nodig. In Nederland is de Vereniging van Nederlandse Circusondernemingen namelijk bezig om regels op te stellen voor het houden van (wilde) dieren in circussen. Dergelijke initiatieven getuigen van het besef van de eigen verantwoordelijkheid. Ik ondersteun dit initiatief dan ook, ook in financiële zin.

6
Deelt u de mening dat circusdieren wettelijke bescherming nodig hebben? Zo ja, bent u voornemens gebruik te maken van uw bevoegdheid een Algemene Maatregel van Bestuur(AMvB) te maken waarin bindende regels worden gesteld voor het tonen van dieren, bijvoorbeeld bij circussen en andersoortige evenementen? Zo neen, waarom niet?

Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar de antwoorden op vraag 2 en 5.

7
Hebben gemeenten de bevoegdheid om een gemeentelijk verbod op circussen met wilde dieren uit te vaardigen? Zo ja, op welke manier? Zo neen, waarom niet?

De bemoeienis van gemeenten bij circussen wordt krachtens de Gemeentewet bepaald door belangen van openbare orde en veiligheid.

8
Hoeveel circussen met (wilde) dieren zijn er in Nederland? Heeft u inzicht in de aard en de omvang van buitenlandse circussen die zich tijdelijk in Nederland vestigen, dan wel Nederland passeren? Heeft u inzicht in de aard en de omvang van de acts met (wilde) dieren die door circussen worden ingehuurd?

Volgens informatie van de Vereniging van Nederlandse Circusondernemingen is de situatie als volgt:
Nederland telt ongeveer 20 circussen waarin dieren optreden. Slechts enkele circussen hebben eigen dieren, meestal paarden, pony's en honden.
Ongeveer 17 van deze circussen huren acts in met (wilde) dieren.
Circa vier buitenlandse circussen verblijven bij tijd en wijle in Nederland. Deze circussen hebben over het algemeen wel eigen dieren, waaronder ook enkele met wilde dieren. Enkele van deze circussen huren ook acts in met wilde dieren.

9 en 10
Heeft u inzicht in de verblijfplaats van (wilde) dieren in het circus tijdens de winterstop? Zo neen, vindt u dat wenselijk? Zo ja, hoe vaak worden de omstandigheden waarin deze dieren verkeren en waarbij te denken valt aan leefoppervlakte, ziekte, stress, gecontroleerd? Welke misstanden worden geconstateerd met betrekking tot het vervoer van circusdieren, hun leefomgeving en hun welzijn?

Neen. Ongeveer 8 circussen treden alleen in de winter op. Deze hebben geen eigen dieren. Voor zover daarbij sprake is van inhuur van acts geldt dat dit een internationaal circuit is dat geen winterstop kent.
Ten aanzien van circussen treedt de AID primair op naar aanleiding van klachten. Als deze worden ontvangen wordt ter plaatse gecontroleerd en worden zonodig maatregelen genomen. Overigens wordt slechts incidenteel een klacht met betrekking tot circusdieren ontvangen. Tot op heden zijn er geen misstanden vastgesteld.

De minister van Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit,

dr. C.P. Veerman